تبلیغات
وبلاگ مسافر علی کاظمی - کارن - فرمان عقل

مرتبه
نوشته شده توسط مسافر: امیر حسین
در تاریخ : جمعه 4 دی 1394 | تعداد نظرات()

وادی ششم:حکم عقل را در قالب فرمانروای بزرگ کاملا" اجرا کنیم

عقل یکی از اساسی ترین مولفه های صور پنهان انسان است و راهنمای درونی انسان می باشد.

عقل و نفس هر انسان هر کدام با داشتن طیف وسیع و گسترده ای از امکانات و قابلیتها ، همیشه در حال نبرد هستند و این نبرد درونی ،بسته به پیروزی هرکدام از طرفین،انسان را گاه در صلح و گاه در تاریکی قرار می دهد

عقل به بعد انسانی و نفس به بعد حیوانی آدمی گرایش دارد. این که نفس چه می خواهد و عقل چگونه پاسخ می دهد منشاء و پایه نبرد درون است. فرامین عقل با دو فعل امر و نهی صادر می شوند. امر به هدایت به ارزشها که منشاءالهی دارند و منتهای آن رسیدن به صلح و آرامش است  و نهی از ضد ارزشها که خواستگاه نفس اماره است و پایانی دردناک برای آدمی در پی دارد. نفس اماره به دلیل فقدان دانش لازم هر خواسته ای را در کوتاهترین زمان و از هر روش ممکن مطالبه می کند و به همین دلیل است که اغلب این خواسته ها نامعقول است و در درگاه عقل  پذیرفته نیست . اینجاست که نبرد درون آغاز می شود و مادامی که هر انسان نتواند خواسته های نامعقول خود را تغییر دهد در کشاکش این نبرد است و مورد هجوم و تنش قرار می گیرد. ولی اگر با کسب آموزش ، تجربه و تفکر به تربیت نفس بپردازد و با تغییر خواسته های نامعقول به معقول، قدم زنان در گل گشت ارزشها حرکت نماید....................

 قدم زنان در گل گشت ارزشها نماید آرام آرام از هجمه تنشها و بهم ریختگی های او کم شده و حال و هوای درونی و بیرونی او بهاری می شود و در درک و فهم از هستی به تعادل می رسد.در این زمان است که نفس با نزدیک شدن به فرمان عقل و از شنیدن صدای عقل به شعفی دست می یابد که به آن "لذت عقل"می گویند

((مَن لَم یَذق لَم یَدِر)) :آنکه نچشد درنیابد. درجهان بینی، نفس به شهر وجودی و ساکنین خوب و بد آن تشبیه شده است. در این مثال بی نظیرطیف نفس به سه مرحله اماره،لوامه و مطمئنه تقسیم شده و به خوبی تشریح شده است.خوب است نگاهی اجمالی هم به چند مرتبه از عقل داشته باشیم .چراکه آدمیان در آغاز فطرت یکسان آفریده شده اند و بعدا" به سبب تجربه ،تحصیل کمالات،تعلیم و تربیت و نتیجتا"پیروی از عقل ویا نفس اختلاف مرتبه پیدا کرده اند:

-عقل جزئی یا معاش یا عرفی:همان تفکرات قالبی است که پیرو غریزه می باشند و حیوانات هم در همین مرتبه از عقل می باشند.تامین نیازهای صرفا"جسمی و یا به عبارتی :خور و خواب و خشم و شهوت

هم مزاج خر شده است این عقلِ پست

فکرش اینکه چون علف آرم به دست

- عقل اشرافی:مرتبه ای بالاتر از معاش است و انسان در ظاهر و زیور و شأن و مقام درگیراست و برای انسان تدبیر امور ظاهری می کند.

- عقل عقاله:که از عقال به معنای بستن می آید و آدمی را پایبند اعتقادات و خرافات بی اساس می کند و از آئین خود فقط آداب و القاب را می داند که مانع رسیدن به درک از هستی می باشد و نمی تواند اعتقادات دیگران را محترم شمارد.بینش و نوع تعقل طایفه خوارج در زمان مولای متقیان علی بن ابیطالب (ع) مثال بسیار واضحی برای این مرتبه از عقلانیت است.جایی که دشمن از این درک ناقص و عقیم استفاده کرده و با علم کردن قران بر سر نیزه ها ،این جماعت را فریفت .

بسیاری از خوارج از کودکی حافظ قران بودند و در اجرای فرائض چنان استوار بودند که گفته می شود در روز هزار رکعت نماز می خواندند اما چنان کوته بین و ظاهر اندیش بودند که هیچ درکی از حکمت فرامین الهی نداشتند و قران ناطق و امام معصوم را به چند تکه کاغذ واگذار کردند.

-عقل فلسفی یا استدلالی:در این مرتبه از عقل انسان بنا به اندک آگاهی که در هر مقوله خاص کسب نموده،آن را با دلیل و برهان و از نگاه خود به دیگران تحمیل می کند.یعنی صد کلمه می گوید و هیچ نمی شنود. منطقیون و فلاسفه در این مرتبه از عقل می باشند و به چیزی باور دارند که بتوانند علت آن را از طریق حواس ظاهری درک کنند.اما حقیقت هستی با چند حس ظاهری و کمی استدلال قابل درک نیست . فیلسوف از لحاظ لغوی به معنای دوستدار خرد می باشد اما استدلالیون به دلیل اینکه درک حواس ظاهری محدود است ،از ورود به حوزه های شهودی و عرفانی که حاصل غنای صور پنهان و قابلیتهای متافیزیکی آدمی است باز می مانند و گاهی اوقات این قابلیتها را انکار می کنند.

پـای استـدلالیان چوبیـــن بــــود

پـــای چوبین سخت بی تمکین بود

-عقل آزاد:عقلی که با طی کردن چهار وادی در تفکر و طی کردن وادی پنجم که کاملاٌ اجرایی است انسان می تواند مانند فرمانروایی بزرگ ،در جهان درون و بیرون باشد و خواسته های نفس که حالا معقول شده اند را به اجرا درآورد.یعنی همه قوای باطنی او به مرتبه فعلیت برسد و این راز آفرینش است.در این مرتبه از عقل است که انسان می تواند هم در عرض و هم در طول حرکت کند.در هیچ زمینه ای دچار افراط و تفریط نمی شود و پای بند هیچ بست و بندی نیست.به روز و آبرومند زندگی می کند.در عین حال هم خدمت میکند و هم با آموزش،رشد می کند و برای نیل به شأن و مقام انسانی در مسیررسیدن به فرمان عقل در طول حرکت می کند واین ممکن نیست مگر با داشتن سه مؤلفه "عقل و عشق و ایمان"

-عقل كلی یا عقل عرشی :حقیقت نهان جهان هستی است.مظهر عقل کل جهان محسوسات است و آدمی از درک آن عاجز است مگر...

عقل دیگر بخشش یزدان بود     چشمه آن در میان جان بود

مراتب عقل  گذرگاه رسیدن به حکمت است.توقف و ماندن در هر مرتبه از عقل به مفهوم توقف در حرکت طولی آدمی است و همچنان که عبور از هر مرتبه به معنای حذف آن مرتبه از آرشیو عقل نیست .همه مراتب با هم زمینه تعادل،تعالی و رسیدن به عقل آزاد و نزدیک شدن به عقل عرشی را فراهم میکنند.

  

تا چــه عالــم هاست در ســودای عقل

تا چـه بی پـهناست ایـن دریـای عقل


عــقل بـــی پــایــان بـــود عـقـل بـــشر

بـــــحر را غــواص بـایـد ای پـسر


عــقـــل پــنـــهان اســـت و ظــاهر عـالمی

صــورت مــا مـوج یـا از وی نـمی

 

این جهان یک فکرت است از عقل کل

عقل کل شاه است و صورت ها رسل


کـــل عــالــم صــورت عــقــل کــل اســت

اوست بـــابــای هر آنک اهل قل است


چــون کــسی بــا عقل کــل کــفران فــزود

صـورت کـل پـیش او هـم سگ نـمود


عــقل کــل ســرگــشته و حـــیران تــوســت

کــل مــوجودات در فــرمان تــوست


عـــذر خـــواه عــقل کــل و جـــان تـــویی

جــان جــان و تابش مــرجان تـــویی


زهـــره نــی مــر زهــره را تــا دم زنــد

عـــقل کــلش گــر بـــبیند کم زند


عقل کل و نفس کل مرد خداست

عرش و کرسی را مدان کز وی جداست


جـــزء تـــو از کــل او کــلی شود

عقل کــل بــر نــفس چــون غـلی شود


این سخن هایی که از عقل کل است

بــوی آن گـلزار سـرو و ســنبل اســت

 

نویسنده: مسافر علی کاظمی(کارن)

ویرایش:  امیرحسین




طبقه بندی: جهانبینی، 
ارسال توسط امیر حسین
پنجشنبه 17 دی 1394 12:46 ق.ظ
خدا قوت به نویسنده محترم امیر حسین.
جمعه 4 دی 1394 05:20 ب.ظ
خدا قوت خدمت نویسنده محترم آقای علی کاظمی و آقای امیر حسین عزیز
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
آرشیو مطالب
امکانات جانبی
blogskin

قالب وبلاگ